Inleiding
In 1998 maakte Enterprise Ireland (overheidsinstelling verantwoordelijk voor de ontwikkeling en promotie van de Ierse inheemse industrie) een start met het ‘Campus Incubation Programme’. Het programma is erop gericht incubatiecentra op hogescholen en universiteiten op te richten. Dit initiatief biedt ondernemers die hun project willen ontwikkelen ruimte en ondersteuning in Ierland.
Inmiddels zijn in de voorbijgaande elf jaar 22 incubatiecentra opgericht in hogescholen en universiteiten in Ierland. Zestien daarvan bevinden zich op hogescholen en zes op universiteiten. Dit houdt in dat alle hogescholen in Ierland hun eigen incubatiecentrum hebben. Momenteel zijn er twee incubatiecentra onder constructie op universiteiten, namelijk bij NUI Maynooth en Tyndall in Cork. Zodra deze voltooid zijn, zijn ook alle universiteiten in Ierland van een incubatiecentrum voorzien. Enterprise Ireland betaald in eerste instantie 90% van de bouwkosten van het incubatiecentrum en de kosten van de manager worden in het begin ook door Enterprise Ireland gedragen. De subsidie van Enterprise Ireland aan incubatiecentra loopt maximaal voor een periode van vier jaar. Uiteindelijk is het doel voor het incubatiecentrum om financieel op eigen benen te kunnen staan. Momenteel bieden de incubatiecentra ruimte aan 240 bedrijven van ondernemers. Bovendien scheppen de incubatiecentra werkgelegenheid voor meer dan 1.000 werknemers.
Organisatie
De incubatiecentra bieden huisvesting met moderne faciliteiten voor ondernemers aan zoals bijvoorbeeld een snelle internetverbinding en laboratoria in een werkomgeving waarin meerdere ondernemers gevestigd zijn. Veelal wordt dit gratis of tegen een relatief lage maandelijkse vergoeding aan de ondernemer aangeboden. Verder worden startende ondernemers in het centrum ondersteund met mentoring in de belangrijkste gebieden van bedrijfsontwikkeling. Hierbij kan gedacht worden aan het doen van marktonderzoek, financiën, ‘licensing’ en het schrijven van een businessplan. Daarnaast kan het incubatiecentrum de ondernemer toegang bieden tot expertise in Research & Development (R&D) en intellectueel eigendom, het kan de ondernemer in contact brengen met andere bedrijven en het incubatiecentrum kan indien gewenst studenten plaatsen bij de ondernemer. De meeste ondernemers die gevestigd zijn in incubatiecentra in hogescholen houden zich bezig met het ontwikkelen van technologie. Een enkeling houdt zich er bezig met het opstarten van het bedrijf op basis van services. De incubatiecentra op de universiteiten concentreren zich met name op het gebied van bio-technologie.
De fase die een ondernemer in het incubatiecentrum doorbrengt, is bedoeld om de stap van startende ondernemer naar een duurzaam groeiend bedrijf te maken en te ondersteunen. Het verblijf van de ondernemer in het incubatiecentrum heeft in de meeste gevallen een tijdsduur van maximaal twee jaar om zodoende een gezonde doorstroming binnen het incubatiecentrum te behouden.
Een representatief voorbeeld van een incubatiecentrum in Ierland is het Limerick Institute of Technology (hogeschool). Het incubatiecentrum in het Limerick Institute of Technology heeft twee verschillende programma’s voor ondernemers. Het eerste programma heet Leap en is bedoeld voor startende ondernemers. Daarnaast is er het High Potential programma. In dit programma subsidieert Enterprise Ireland het business plan van ondernemers om ontwikkeling van producten, services of processen die technologisch nieuw of aanzienlijk verbeterd zijn ten aanzien van de huidige Europese hoogste standaard te stimuleren. Bovendien moet er een aspect van risico aanwezig zijn voor de ondernemer om aanspraak te kunnen maken op de subsidie. Verder analyseert Enterprise Ireland het groeipotentieel, exportpotentieel, creatie van werkgelegenheid in Ierland, innovatieve aspecten en de algehele uitvoerbaarheid. Tot slot komen alleen kleine ondernemingen die niet ouder zijn dan zes jaar in aanmerking voor het High Potential programma. Verwacht wordt dat deze ondernemingen na drie jaar minimaal een omzet van €1 miljoen draaien en tenminste tien werknemers in dienst hebben. Ondernemers uit zowel het Leap en het High Potential programma kunnen aanspraak maken op de innovatievouchers die in Ierland in navolging van Nederland in het leven zijn geroepen. Deze innovatievouchers bedragen €5.000,- en zijn bedoeld om de eerste kosten voor een startende ondernemer te kunnen dekken.
Ondernemers
Naast de twee programma’s waaraan men deel kan nemen, biedt het Limerick Institute of Technology cursussen aan mensen aan die graag een onderneming zouden willen opstarten. Deze cursus, genoemd Enterprise Start, wordt deels door Enterprise Ireland gesubsidieerd. Dit initiatief is op poten gezet nadat een grote buitenlandse investeerder besloot zijn productiefaciliteit te verplaatsen naar Oost-Europa. De overige kosten zijn €275,- en dienen door de deelnemer aan de cursus zelf betaald te worden. De cursus is verspreid over twaalf dagen en gedurende deze dagen worden een aantal thema’s behandeld die gelieerd zijn aan ondernemen. Deze thema’s zijn onder andere: het ontwikkelen van een verkoopplan, marketingplan, strategie, omgaan met intellectueel eigendom, bedrijfsethiek, financiën, presentatievaardigheden en tenslotte het aantrekken van kapitaal. Ook zal er gedurende de cursus geëvalueerd worden of het idee van iemand die ondernemer zou willen worden marktpotentieel heeft en wat de factoren zijn die winstgevendheid zouden bepalen met betrekking tot het idee van de ondernemer. Verder wordt besproken hoe het stappenplan er uit zou komen te zien om de onderneming op te zetten. Bovendien worden ervaringen met ondernemers die in dezelfde fase zitten en met ondernemers die in een verder gevorderd stadium zitten besproken.
Gedurende de periode dat een ondernemer in een incubatiecentrum actief is wordt ernaar gestreefd om een internationale markt te kunnen bedienen. De Ierse markt is relatief klein, vandaar dat er al snel naar het buitenland gekeken wordt. Na de periode in het incubatiecentrum dient de ondernemer op eigen benen te kunnen staan. Het ideale plaatje is dat de ondernemer een onderneming heeft die loopt, duurzaam is en potentieel heeft om verder te groeien. Het uiteindelijke doel van de overheid door middel van het subsidiëren van deze incubatiecentra is om ondernemerschap in Ierland te ondersteunen en de groei van het aantal inheemse bedrijven te stimuleren. Ierland zinspeelt op een groter aantal inheemse MKB’ers en multinationals. Momenteel zijn de meeste grote multinationals in Ierland van Amerikaanse afkomst. Door het stimuleren van ondernemerschap via deze weg is de hoop op ontwikkeling van een groter aantal inheemse MKB’ers en multinationals aanwezig.
Resultaten
De eerste geluiden zijn positief. In sommige gevallen blijkt de overlevingskans van ondernemingen die succesvol het incubatietraject hebben doorlopen na drie jaar op 85% te liggen. Het Sligo Institute of Technology geeft vergelijkbare cijfers. Van de 44 ondernemingen die het gehele traject hebben doorlopen zijn er nog 36 actief. Van de overige 8 ondernemingen die gestopt zijn, zijn een aantal ondernemers bij een werkgever gaan werken. Het lijkt erop dat de incubatiecentra in Ierland potentieel hebben een succesverhaal te kunnen worden. Desalniettemin is het wellicht het overwegen waard om de ondernemers na het afsluiten van het incubatietraject te blijven volgen en te ondersteunen in plaats van ze relatief abrupt aan hun eigen lot over te laten. De toekomst zal moeten uitwijzen of er inderdaad Ierse MKB’s en eventueel zelfs multinationals ontwikkeld kunnen worden met behulp van de incubatiecentra.
Een paar voorbeelden van succesvolle ondernemingen die het incubatietraject doorlopen hebben of nog doorlopen zijn: Slidepath en WPA Mobile. Slidepath is gevestigd in het incubatiecentrum Invent van de Dublin City University. Slidepath is een onderneming die een methode ontwikkeld heeft om door middel van een scan meer gegevens te extrapoleren van medische beelden. Slidepath herkent patronen en afwijkingen en maakt er digitale afbeeldingen van. Bovendien heeft de onderneming sofware ontwikkeld die klanten in staat stelt om afbeeldingen te vergelijken. In eerste instantie werd het bedrijf met eigen vermogen gefinancierd, maar toen de vraag naar de software ging groeien werd in Enterprise Ireland een financierder gevonden. Inmiddels zijn er vijfentwintig mensen werkzaam voor de onderneming en de onderneming heeft 60 klanten verspreid over tien landen. De omzet van de onderneming is steeds gestegen en sinds twee jaar is het bedrijf winstgevend. Doel van Slidepath is om binnen vijf jaar een omzet van €20.000.000,- te draaien.
WPA Mobile is gevestigd in het incubatiecentrum van Athlone Institute of Technology. De onderneming bied een eenvoudige oplossing aan voor bedrijven om klanten te kunnen bedienen. Hierdoor kan papierwerk bij bijvoorbeeld het afleveren van een product bespaard worden. Deze onderneming is ingesprongen op een tot dan toe ongebruikte mogelijkheid van mobiele telefoons om data uit te wisselen. Software om dit te doen werd snel door WPA Mobile ontwikkeld en al gauw werd er een deal met O2 gesloten om het netwerk te dekken. De onderneming werd twee keer zo groot in omvang in het eerste jaar. Verder werd er een start gemaakt met twee werknemers en inmiddels zijn dit er twaalf. Verwacht wordt dat dit aantal dit jaar nog naar 30 zal stijgen in verband met de vele aanvragen en er zal uitbreiding in het Verenigd Koninkrijk plaatsvinden. Er zijn al contracten gesloten met klanten in Australië en met Microsoft wordt samen aan een nieuw product gewerkt. Tenslotte gaat WPA Mobile er van uit dat hun zaken een omslag zullen maken van 75% lokaal naar 75% export.
|